ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಉಪವಾಸ, ಪೂಜೆ, ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಂದು ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಹೇಗೆ?
ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಬಹುದು. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಪಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.
ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದವರೆಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಕೃಷ್ಣ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದರ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು?
ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಂತರ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ತೊಡಿಸಿ, ಶ್ರೀಗಂಧ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬಹುದು.
ಯಾವ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು?
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಪೂಜಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಇದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೈವೇದ್ಯದ ಮೇಲೆ ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗರಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ನವಿಲುಗರಿ ಇಟ್ಟು ಅಲಂಕರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಜನಿಸಿದನೆಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ವೇಳೆ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನಾಮ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. “ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ” ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವುದು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಲು ಕೆಲವು ಕಡೆ ತೊಟ್ಟಿಲು ಸೇವೆ, ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನ್ನದಾನ, ಸೇವೆಗೂ ಮಹತ್ವ
ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ ನೀಡುವುದು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚುವುದು ಮತ್ತು ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವಂತಹ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗ: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿರುವ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.